HARGEYSA, Soomaaliya — Maamulka Somaliland ayaa Khamiistii si adag u beeniyay eedeymo uu soo jeediyay Madaxweynaha Soomaaliya oo ku saabsan in Somaliland ay aqbali doonto dib-u-dejinta Falastiiniyiin ama ay martigelin doonto saldhig ciidan oo Israa’iil leedahay, beddelkeedana ay ka heli doonto aqoonsi madaxbannaani.
Israa’iil ayaa toddobaadkii hore noqotay dalkii ugu horreeyay ee aqoonsada Somaliland inay tahay “dal madax-bannaan oo xor ah,” arrintaas oo dhalisay bannaanbaxyo ka dhacay meelo kala duwan oo Soomaaliya ah.
Arbacadii, Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, oo tixraacaya warbixinno sirdoon, ayaa u sheegay Al Jazeera in Somaliland ay Israa’iil ka aqbashay saddex shuruudood: dib-u-dejinta Falastiiniyiinta, dhismaha saldhig ciidan oo ku yaalla Gacanka Cadmeed, iyo ku biirista Heshiisyada Abraham si loo caadiyeeyo xiriirka Israa’iil.
Wasaaradda arrimaha dibadda ee Somaliland ayaa beenisay labada eedeyn ee hore.
“Dowladda Jamhuuriyadda Somaliland waxay si cad u diidan tahay sheegashooyinka aan salka lahayn ee uu Madaxweynaha Soomaaliya ku eedeeyay dib-u-dejinta Falastiiniyiinta ama dhismaha saldhigyo ciidan oo laga hirgeliyo Somaliland,” ayaa lagu yiri bayaan lagu daabacay barta X.
Wasaaraddu waxay sheegtay in heshiiska Israa’iil uu yahay “mid diblomaasiyadeed oo keliya.”
“Eedeymahan aan xaqiiqda ku dhisnayn waxaa looga gol leeyahay in lagu marin-habaabiyo beesha caalamka laguna wiiqo horumarka diblomaasiyadeed ee Somaliland,” ayay raacisay.
Si kastaba ha ahaatee, falanqeeyayaal ayaa sheegaya in iskaashi lala yeesho Somaliland uu Israa’iil muhiim u yahay, sababo la xiriira goobteeda istaraatiijiyadeed ee u dhow marin-biyoodka Bab al-Mandab, oo ku dhow fallaagada Xuutiyiinta ee Yemen oo ay Iiraan taageerto, kuwaas oo marar badan weerarro ku qaaday Israa’iil tan iyo bilowgii dagaalka Qaza.
Somaliland ayaa si keligeed ah ugu dhawaaqday madax-bannaani sannadkii 1991, waxaana ay ku naallootay nabad ka badan inta kale ee Soomaaliya ay colaadaha saameeyeen, iyadoo dhistay doorashooyin u gaar ah, lacag u gaar ah iyo ciidan u gaar ah.
Goobteeda ku teedsan mid ka mid ah marin-biyoodka ugu mashquulka badan dunida ayaa ka dhigtay lamaane muhiim ah oo ay daneeyaan dalal shisheeye.
