Qaramada Midoobay oo Diiday Inay Ka Baxaan Sudaanta Koonfureed ka dib Amar kasoo baxay Dowlada

0

Akobo,Sudaanta Koonfureed –  Hawlgalka Qaramada Midoobay ee Koonfurta Suudaan (UNMISS) ayaa shaaca ka qaaday inaysan raacin amarka dowladda Koonfurta Suudaan ee ahaa in laga xiro saldhigeeda ku yaalla magaalada Akobo, oo ah goob ay ka taliso mucaaradka kuna dhow xadka Ethiopia, halkaasoo kumanaan dad ah ay ka barakaceen colaadda iyo dagaalada gobolka.

 

Jaraa’id ka soo baxay ciidanka dowladda ayaa ku amray nabad ilaaliyeyaasha UN-ka, hay’adaha gargaarka, iyo shacabka iney ka baxaan Akobo ka hor inta aan la bilaabin weerar qorsheysan. Si kastaba ha ahaatee, UNMISS ayaa diiday amarka, iyagoo ku adkeystay inay sii joogaan si ay u bixiyaan ilaalin rayidka ah iyo inay hubiyaan badbaadada shaqaalaha iyo dadka deegaanka.

Hoggaamiyaha hawlgalka, Anita Kiki Gbeho, ayaa digniin u dirtay in “wax kasta oo ciidan lagu fuliyo Akobo iyo hareeraheeda ay halis weyn gelinayaan nabadgelyada iyo badbaadada dadka rayidka ah.”

Dagaalka u dhexeeya dowladda Koonfurta Suudaan iyo xoogagga mucaaradka ayaa sii socday tan iyo markii heshiiskii nabadda ee 2018 uu burburay sanadkii hore. Xiisad weyn ayaa dhacday bishii December 2025, markii kooxaha mucaaradka ee hubeysan ay qabsadeen dhowr xerooyin oo ciidan dowladda ka tirsan oo ku yaalla Jonglei waqooyiga gobolka. Weerarkii dowladda ee ka dhacay bishii January ayaa sababay barakac ballaaran oo ka badan 280,000 qof, kuwaas oo intooda badan u qaxay magaalada Akobo, halkaasoo ay hadda ku sugan yihiin kumanaan qaxooti ah.

Si loo yareeyo khatarta, shaqaalaha gargaarka iyo qaar ka mid ah hay’adaha samafalka ayaa la saaraya meel kale, halka shacabka deegaanka ay bilaabeen barakac weyn oo massi ah, iyagoo raadinaya meel nabadgelyo leh. UNMISS ayaa weli ku sugan Akobo si ay u bixiso ilaalin iyo taageero rayidka ah, iyadoo ka digtay khataraha ka iman kara weerarka qorsheysan ee dowladda.

Dowladaha Maraykanka, Boqortooyada Ingiriiska, iyo Norway ayaa warqad wadajir ah u direy Madaxweynaha Salva Kiir, iyagoo ku boorriyey in ciidanka uu joojiyo amarka ka saarista Akobo. Warqadda ayaa ka digtay “dhimasho, barakac iyo dhibaato dheeraad ah oo ku dhici doonta dadka Koonfurta Suudaan”, iyadoo ku adkeysay in fulinta weerarka ay halis gelin karto badbaadada kumanaan qof oo qaxooti ah.

Akobo ayaa hadda noqotay bartilmaameed muhiim ah oo colaadda Koonfurta Suudaan, iyadoo UN-ka uu diiday inuu ka baxo, halka kumanaan qof ay wajahayaan khatar barakac, cunno yari, iyo xaalado caafimaad oo halis ah. Xiisadaha siyaasadeed iyo militariga ayaa sii kordhay, iyadoo dowladda iyo mucaaradka labaduba ay diyaarinayaan weeraro qorsheysan.

UN-ka ayaa ku adkaysanaya inay sii joogto Akobo si loo yareeyo halista dadka rayidka ah, halka beesha caalamka ay ku boorineyso dowladda Koonfurta Suudaan inay dib u eegto amarka ciidamada, si looga fogaado dhimasho iyo barakac ballaaran oo ka dhaca gobolka.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here