MUQDISHO – Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadaha Soomaaliya ayaa hirgelisay nidaam cusub oo biometric ah oo lagu xakameynayo Socdaalka xuduudaha dalka, kaasoo gacan ka geysanaya la-dagaalanka tahriibka dadka, dhimista socdaalka sharci-darrada ah, iyo xoojinta amniga qaranka gaar ahaan ka hortagga argagixisada.
Nidaamkan oo loogu magac daray PISCES (Personal Identification Secure Comparison and Evaluation System) ayaa markii ugu horeysay si rasmi ah looga hirgeliyey Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee Aden Adde ee Muqdisho 30-kii Juun 2025, iyadoo taageero farsamo iyo tababar ay siisay dowladda Maraykanka.
PISCES wuxuu ururiyaa xogaha shaqsiga sida faraha iyo sawirrada wejiga dadka soo galaya ama ka baxaya dalka, taasoo u suurtagelinaysa saraakiisha hay’adaha Socdaalka ee ku sugan xuduudaha inay si degdeg ah u xaqiijiyaan aqoonsiga dadka oo ay isla markiiba is barbardhigaan liisaska amniga gudaha iyo kuwa caalamiga ah.
Hay’adda Socdaalka Soomaaliya waxay rajaynaysaa in nidaamkani uu noqdo difaac muhiim ah oo ka hortagaya halista argagixisada iyo shabakadaha dambiyada ee ka howlgala xuduudaha.
Nidaamkan cusub wuxuu sii xoojinayaa dadaalladii hore ee Maraykanku ka taageeray Soomaaliya tan iyo 2018 oo ay ku bilaabatay barnaamijka MIDAS, kaasoo soo bandhigay scan-kii faraha oo laga isticmaalay dekedaha muhiimka ah. Sidoo kale, PISCES ayaa la jaanqaadaya barnaamijka aqoonsiga dijitaalka qaranka ee Soomaaliya oo la bilaabay 2023, kaasoo isku xira xogaha biometric-ka hay’adaha dowladda si loo hagaajiyo amniga iyo adeegyada bulshada.
Mustafa Duhulow, Agaasimaha Guud ee Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda, ayaa xusay in nidaamkani uusan ahayn kaliya mid teknoolojiyad ku saabsan, balse uu yahay talaabo lagu ilaalinayo ammaanka dadka iyo lagu xoojinayo kalsoonida bulshada. Sidoo kale, wakiil ka socday Safaaradda Maraykanka ayaa sheegay in nidaamyadan ay badbaadiyaan nolosha, joojiyaan dambiyada, islamarkaana dhisaan kalsooni hay’adaha dowliga ah.
Nidaamka PISCES waxaa lagu maamulaa sharciga ilaalinta xogta ee Soomaaliya 2023, kaasoo dhigaya shuruuc ku saabsan sida loo maareeyo xogaha shaqsiga ah iyo kuwa biometric-ka iyadoo la ilaalinayo xuquuqda dadka iyo amniga qaranka.
Dunida oo dhan, nidaamyada biometric-ka ayaa si sii kordheysa looga hirgelinayaa xuduudaha si loo xoojiyo ammaanka. Midowga Yurub ayaa qorsheynaya inuu billaabo nidaamka EES bisha Oktoobar 2025, halka Malaysia ay sahamiso tiknoolajiyada horumarsan sida aqoonsiga wejiga iyo kaamirooyinka biometric-ka ee xuduudaha.
Soomaaliya oo qaadatay nidaamka PISCES waxay muujinaysaa sida tiknoolajiyada biometric-ka ay noqotay tiir muhiim ah oo lagu xakameeyo amniga casriga ah, taasoo qayb ka ah isbeddelka gobolka iyo kan caalamka ee dhinaca aqoonsiga iyo ka hortagga halista argagixisada iyo dambiyada.
