Tel Aviv — Hoggaamiyaha mucaaradka Israel, Yair Lapid, ayaa Isniintii shalay weerar afka ah ku qaaday Ra’iisul Wasaare Benjamin Netanyahu, isagoo ku eedeeyay go’aankiisa ah in Israel ay aqoonsato Somaliland iyo safarkiisa uu ku tagay Mareykanka, iyada oo aan qorshe cad loo heyn Gaza.
Netanyahu ayaa Jimcihii ku dhawaaqay in Israel ay aqoonsatay Somaliland inay tahay dal madax-bannaan, taasoo Lapid uu sheegay in aysan ansixin dowladda ama golaha amniga qaranka.
“Israel waxay ku dhawaaqday inay tahay dalka ugu horreeya adduunka ee aqoonsada Somaliland inay tahay dal madax-bannaan,” ayuu Lapid ku yiri kulan uu la yeeshay Guddiga Arrimaha Dibadda iyo Gaashaandhigga ee Knesset, sida lagu sheegay muuqaal ay faafisay Channel-ka Knesset.
“Go’aankan ma ahayn mid ay dowladda ama golaha amniga ansixiyeen, waxa uu ahaa go’aan ka soo baxay xafiiska ra’iisul wasaaraha,” ayuu intaa ku daray.
Lapid ayaa sheegay in dalal badan, oo ay ku jiraan dowlado ku yaal gobolka, ay cambaareeyeen aqoonsiga, isagoo intaa ku daray in tallaabada Israel ay muujinayso maqnaanshaha siyaasadda dibadda ee midaysan.
Israel ayaa noqotay maamulkii ugu horeeyay ee adduunka ee aqoonsada Somaliland, taasoo ka dhalatay cambaareyn ka timid Türkiye, oo ah saaxiib dhow ee Soomaaliya, iyo dalal kale oo ku yaal Afrika iyo Bariga Dhexe.
Aqoonsigan ayaa dhaliyay jawaab celin caalami ah oo xooggan, iyadoo dalal badan ay ku tilmaameen inuu yahay jabin sharci caalami ah iyo khatar ku ah xasilloonida gobolka.
Somaliland, oo tan iyo markii ay ka go’day Soomaaliya sanadkii 1991 aan si rasmi ah loo aqoonsan, waxay u shaqaysaa sidii maamul madax-bannaan oo dhab ah, iyadoo dowladda dhexe ay ku dhibtooto xakamaynta gobolka iyo hoggaamiyadeeda oo aan heli karin aqoonsi caalami ah.
“Marka ra’iisul wasaaraha Israel uu la kulmo madaxweyne Mareykan ah, waxaan u rajeyneynaa guul,” ayuu yiri. “Laakiin Netanyahu wuxuu tagayaa isagoo aan lahayn aragti cad oo ku saabsan Gaza. Marka aadan lahayn aragti, kuwa kale ayaa adiga kuu go’aamin doona.”
Lapid ayaa sheegay in haddii Israel aysan soo bandhigin qorshe cad oo Gaza ah, dhinacyo kale oo ay ka mid yihiin Mareykanka iyo Hamas ay qaabeyn doonaan natiijada.
Netanyahu waxaa lagu wadaa inuu la kulmo Trump Isniintii fiidnimo si ay uga wada hadlaan arrimo ay ka mid yihiin Iran iyo heshiiska joojinta dagaalka Gaza, iyadoo wadahadaladu diiradda saari doonaan wejiga labaad ee heshiiska.
Wejiga labaad wuxuu ka koobnaan doonaa: dhisidda guddi farsamo oo ku meel gaar ah oo maamula Gaza, dadaallada dib-u-dhiska, abuurista golaha nabadda, dejinta ciidamo caalami ah, ka bixitaanka ciidanka Israel, iyo hub-qaadista Hamas.
Heshiiska joojinta dagaalka ayaa dhaqan galay 10-kii Oktoobar, iyadoo laba sano oo dagaal ah Israel ay ku dishay in ka badan 71,200 oo Falastiiniyiin ah, intooda badan haween iyo caruur, isla markaana ay ku dhaawacmeen in ka badan 171,200 tan iyo Oktoobar 2023.
