ANKARA – Wadahadalladii ay dowladda Turkiga dhexdhexaadinayay ee u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya ayaa hakad galay, sida ay sheegeen diblomaasiyiin labada dal ah. Turkiga ayaa wadahadalladan martigeliyay tan iyo bishii Febraayo 2024, si loo dejiyo xiisaddii ka dhalatay heshiiskii muranka dhaliyay ee Itoobiya la gashay Somaliland.
Heshiiskaas oo la saxiixay 1-dii Janaayo 2024 ayaa Itoobiya u oggolaanaya marin badeed gaaraya 20 km, halka Somaliland ay heli karto aqoonsi suurtagal ah. Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa arrintaas ku tilmaantay “ku xadgudub madax-bannaanideed,” waxayna bilaawday olole diblomaasiyadeed oo xooggan.
Saddex wareeg oo wadahadallo ah ayaa lagu qabtay Ankara, waxaana ugu dambeyntii la saxiixay heshiis 11-kii Diseembar 2024, iyadoo labada dhinac ay isku raaceen in la dhowro midnimada dhuleed ayna bilaabaan wadahadallo farsamo. Balse kulamadii khubarada ee dhacay 2–4 Febraayo 2025 ayaa burburay, iyadoo aan wax kulan ah la qorsheyn tan iyo bishii Abriil.
Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed ayaa 3-dii Luulyo 2025 sheegay in marin badeed loo helaa dalkiisa ay tahay “arrin ku xiran horumarka dhaqaalaha,” isagoo ku celiyay hadallo uu hore u jeediyay Janaayo 2024. Dowladda Soomaaliya ayaa markale ka digtay heshiiskaas, kuna tilmaantay “qabsasho dhul” waxayna ugu baaqday Qaramada Midoobay in ay arrinta farageliso.
Diblomaasiyiinta la hadlay warbaahinta ayaa sheegay in kala aragti duwanaanta ku saabsan is-xigxiga marin-badeedka iyo aqoonsiga Somaliland ay sababtay hakadka wadahadallada, iyadoo labada dhinac aysan muujin doonis muuqata oo ah in ay dib u bilaabaan wadahadalka.
Xiisadda ayaa soo jiidatay quwadaha gobolka. Madaxweynaha Masar, Abdel Fattah el-Sisi, ayaa la kulmay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud toddobaadkan, isagoo ballan qaaday gargaar ciidan dheeri ah si loo ilaaliyo amniga Badda Cas – arrin loo arkay inay ka dhan tahay damaca Itoobiya ee xeebaha.
