MUQDISHO, Soomaaliya – Caasimadda Soomaaliya ee Muqdisho ayaa hadda ah midda ugu nabdoon tobankii sano ee la soo dhaafay, sida uu sheegay Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka dalka, Salah Axmed Jaamac, inkasta oo weli ciidamada ammaanka ay dagaal kula jiraan kooxaha argagixisada.
Isagoo la hadlayay wakaaladda wararka ee Anadolu Agency, ayuu Jaamac sheegay in tirada dhacdooyinka amni ee dalka si weyn hoos ugu dhacday, isla markaana ay si weyn u soo hagaagtay amniga caasimadda Muqdisho, inkasta oo weli dagaal lagula jiro kooxda Al Shabaab.
“Caqligu wuu jiraa, lakiin caqabaddu weli way taagan tahay. Ciidamada qalabka sida iyo kuwa ammaanka ee heerarka kala duwan, oo kaashanaya saaxiibadeenna caalamiga ah sida Mareykanka, Turkiga, Midowga Afrika iyo kuwo kale, waxay si dhab ah uga shaqeynayaan sugidda amniga dalka,” ayuu yiri.
Jaamac wuxuu ammaanay adkeysiga shacabka Soomaaliyeed ee wajahaya mid ka mid ah kooxaha argagixisada ee ugu halista badan caalamka, isagoo xusay in shacabka ay muujiyeen geesinimo iyo dulqaad weyn.
Doorasho hal qof iyo hal cod
Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka ayaa sidoo kale tilmaamay in nidaamka doorasho ee qof iyo cod uu yahay mid si weyn loogu hanweynyahay, kana mid ahaa ballan-qaadyadii Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud markii uu xilka la wareegay.
“Haddii aadan haysan hay’ado siyaasadeed oo adag, waxay adkaanaysaa in dalka uu helo maalgashi shisheeye. Waxay adkaanaysaa in aad beddesho sawirka Soomaaliya ay caalamku ka haystaan. Siyaasaddu waa tiirka lagu dhisayo mustaqbalka,” ayuu yiri.
“Doorashada hal qof iyo hal cod hadda waa geeddi-socod soconaya, mana ahan rajo kaliya. Waa yididiilada shacabka Soomaaliyeed si ay u doortaan hoggaan ay iyagu rabaan,” ayuu ku daray.
Soomaaliya oo si weyn isu beddeshay 10-kii sano ee la soo dhaafay
Jaamac wuxuu sheegay in Soomaaliya ay wajahday isbedel weyn 10-kii sano ee ugu dambeysay, gaar ahaan dhanka dhismaha, dhaqaalaha, ammaanka iyo xiriirka caalamiga ah.
“Marka laga eego dhanka xiriirka dibadda, dhaqaalaha ama siyaasadda, wax badan ayaa iska beddelay. Soomaaliya iyo sida ay dunidu u aragto ayaa is beddeshay,” ayuu yiri.
Wuxuu xusay in tirada dhismayaasha cusub, wadooyinka, xaafadaha la dego iyo suuqyada waaweyn ay yihiin calaamad muujinaysa nabadda iyo xasilloonida sii kordheysa.
Wuxuu sidoo kale sheegay in nidaamka federaalka uu si tartiib tartiib ah uga hirgalayo dalka, isagoo tilmaamay in isbedelka uu ka muuqdo meelaha ka baxsan Muqdisho sidoo kale.
“Dalka wuxuu la tacaalayaa caqabado, gaar ahaan dagaalka ka dhanka ah Al Shabaab iyo dhibaatooyinka bini’aadantinimo sida abaarta iyo isbedelka cimilada. Laakiin shacabka iyo hay’adaha dowladda waxay noqdeen kuwo si isa soo taraya u adkaysanaya,” ayuu yiri.
“Soomaaliya waxay leedahay mustaqbal ifaya”
Jaamac wuxuu muujiyay kalsoonida uu ku qabo mustaqbalka Soomaaliya, isagoo sheegay in dalka uu hodan ku yahay kheyraad dabiici ah oo ballaaran.
“Dalka wuxuu leeyahay dekedo istiraatiiji ah oo ka mid ah kuwa ugu muhiimka badan gobolka. Badda iyo dhulka labadaba waxay leeyihiin awood wax-soo-saar oo ballaaran, gaar ahaan dhanka beeraha iyo tamarta haddii la helo kaabayaal ku habboon,” ayuu yiri.
Wuxuu sidoo kale ammaanay maskaxda ganacsiga ee dadka Soomaaliyeed, isagoo sheegay in dowladda ay dadaal ugu jirto dhisidda aasaaska mustaqbalka ifaya ee dalka.
“Soomaaliya waxay ku taallaa meel istiraatiiji ah oo muhiim u ah maraakiibta ganacsiga adduunka, dadkeeduna waa dad adkeysi leh oo karti u leh inay hanti abuuraan,” ayuu ku daray.
“Soomaaliya ee 2025 waa mid kasoo muuqaneysa dhammaan dhinacyada – laga bilaabo dhaqaalaha iyo amniga ilaa xiriirka caalamiga ah iyo midnimada bulshada,” ayuu hadalkiisa ku soo gabagabeeyay.
