Muqdisho – Hoggaamiyeyaasha siyaasadda Soomaaliya ayaa wajahaya cadaadis isa soo taraya oo kaga imanaya beesha caalamka si loo gaaro heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay ka hor dhammaadka bisha Agoosto, iyadoo diblomaasiyiin ay muujinayaan walaac ku saabsan sii socoshada ismariwaaga siyaasadeed ee dalka.
Sida ay sheegayaan ilo diblomaasiyadeed, saaxiibbada caalamiga ah ayaa ka digay in haddii aan la helin is-afgarad siyaasadeed, dib loo eegi karo taageerada horumarinta, maalgelinta mashaariicda iyo heerka iskaashiga ay la leeyihiin Soomaaliya. Waxay sidoo kale xuseen in khilaafka siyaasadeed uu khatar gelin karo dadaallada lagu xaqiijinayo amniga iyo xasilloonida, gaar ahaan iyadoo Hawlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM) uu wajahayo caqabado dhanka maalgelinta iyo qorshaha kala-guurka amniga.
Xiisadda siyaasadeed ayaa sii xoogeysatay kadib wax-ka-beddelladii dastuurka ee la ansixiyay bishii Maarso 2026, kuwaas oo muddada xilka Madaxweynaha iyo Baarlamaanka ka dhigay shan sano halkii ay ka ahaan jireen afar sano. Dowladda Federaalka ayaa ku doodaysa in isbeddelladaasi ay lagama maarmaan u yihiin hirgelinta nidaamka doorashada qof iyo cod, halka dhinacyada mucaaradka iyo qaar ka mid ah dowlad-goboleedyada ay ku tilmaameen kuwo aan loo marin hannaan loo dhan yahay.
Golaha Mustaqbalka Soomaaliya, oo ay ku mideysan yihiin siyaasiyiin mucaarad ah, madax hore iyo hoggaamiyeyaasha Puntland iyo Jubbaland, ayaa 27-kii Luulyo 2026 u diray warqad furan saaxiibbada caalamiga ah, iyagoo soo jeediyay in la dhiso gole ku-meel-gaar ah oo loo dhan yahay si uu u hoggaamiyo kala-guurka dastuurka iyo diyaarinta doorashooyinka qaran. Golaha ayaa sidoo kale ku baaqay in la ilaaliyo dhexdhexaadnimada hay’adaha amniga iyo dib u soo celinta kalsoonida hay’adaha dowladda.
Dhanka kale, dadaallo diblomaasiyadeed ayaa weli socda, iyadoo Turkigu martigeliyay wada-hadallo u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo wakiillo ka socda mucaaradka. Si kastaba ha ahaatee, ilo xog-ogaal ah ayaa sheegaya in aan weli la xallin qodobada ugu muranka badan, gaar ahaan qaabka doorashada iyo sharciyadda wax-ka-beddellada dastuurka. Falanqeeyayaal ayaa ka digaya in haddii aan heshiis siyaasadeed la gaarin toddobaadyada soo socda, ay taasi sii kordhin karto khilaafka gudaha, isla markaana ay fursad u abuuri karto kooxaha hubeysan sida Al-Shabaab inay ka faa’iideystaan kala qeybsanaanta siyaasadeed.
Iyadoo waqtiga kama dambaysta ah ee Agoosto uu soo dhowaanayo, indhaha gudaha iyo kuwa beesha caalamka ayaa ku sii jeeda hoggaanka Soomaaliya, iyadoo la filayo in is-afgarad siyaasadeed oo loo dhan yahay uu door muhiim ah ka ciyaaro xasilloonida dalka, hirgelinta doorashooyinka iyo sii socoshada taageerada caalamiga ah.
