BANDER BEYLA, Soomaaliya — Dib u soo cusboonaanshaha falalka burcad-badeedda ee xeebaha Soomaaliya ayaa saameyn ku yeeshay kalluumaysatada iyo ganacsatada magaalada xeebeedka Bander Beyla ee gobolka Bari, halkaas oo dadka deegaanka ay wajahayaan dakhli-yaraan, xannibaado amni iyo cabsi laga qabo in lagu tuhmo taageeridda kooxaha afduubta maraakiibta.
Bander Beyla, oo nolosha dad badan ay ku tiirsan tahay kalluumaysiga iyo ganacsiga la xiriira badda, ayaa noqotay meel si weyn isha loogu hayo tan iyo markii ay kordheen afduubyada maraakiibta ee xeebaha Soomaaliya.
Inkasta oo tallaabooyin amni la qaaday si loo xakameeyo falalka burcad-badeedda, haddana dadka rayidka ah ayaa wajahaya cawaaqibta ka dhalatay hawlgalladaas, gaar ahaan kuwa noloshoodu ku tiirsan tahay kalluumaysiga.
Cabdifataax Maxamed, oo muddo 20 sano ah ka kalluumaysanayay xeebaha Soomaaliya, ayaa sheegay in yaraanshaha kalluunka iyo maraakiibta waaweyn ee shisheeye ee ka kalluumaysta biyaha Soomaaliya ay sii adkeeyeen nolosha kalluumaysatada maxalliga ah.
Cabdifataax, oo kalluumaysiga bilaabay isaga oo 15 jir ah, ayaa sheegay in fursadihii uu ku heli jiray kalluunka iyo aargoosatada ay hoos u dhaceen, taas oo saameyn ku yeelatay awooddiisa uu qoyskiisa ku masruufo.
Wuxuu sheegay in kalluumaysatada maxalliga ahi aysan awood ahaan la tartami karin maraakiibta waaweyn ee shisheeye, isaga oo xusay in qaar ka mid ah dadka deegaanka ay hubka u qaateen inay weerarro ka geystaan badda.
Hase yeeshee, wuxuu aaminsan yahay in falalka burcad-badeeddu ay dhaawacayaan bulshada ay kooxahaasi ka soo jeedaan, isla markaana ay sii adkaynayaan duruufaha nololeed ee dadka ku tiirsan badda.
Xaaladda ayaa sii adkaatay dabayaaqadii Agoosto, markii maamulka deegaanka uu kalluumaysatada ka mamnuucay inay badda aadaan muddo laba bilood ah, sababo la xiriira walaac laga qabay in burcad-badeeddu ay iska dhigaan kalluumaysato caadi ah si ay uga dhuuntaan ciidamada amniga.
Cabdifataax ayaa sheegay in xannibaaddaasi ay culays weyn ku noqotay qoysaska, maadaama kalluumaysigu yahay isha ugu muhiimsan ee dakhligooda.
Wuxuu intaas ku daray in kalluumaysatadu ay halis ugu jiraan in lagu tuhmo burcad-badeednimo ama inay sahay gaarsiiyeen kooxaha haysta maraakiibta la afduubtay haddii ay badda aadaan.
Abdirisaaq Siciid, oo muddo 15 sano ah ka kalluumaysanayay Bander Beyla, ayaa sheegay in hawlgallada ka dhanka ah burcad-badeeddu ay horseedeen xarigga daraasiin qof oo lagu tuhmay inay cunto ama qaad gaarsiiyeen kooxaha afduubta maraakiibta.
Sida uu sheegay, ganacsatada iyo dukaamada magaalada ayaa sidoo kale lagu amray inaysan waxba ka iibin dadka lagu tuhunsan yahay inay xiriir la leeyihiin burcad-badeedda.
Tallaabooyinkan ayaa sii xaddiday fursadaha dhaqaale ee bulshada deegaanka, iyadoo kalluumaysatada iyo ganacsatadu ay ku khasbanaadeen inay la qabsadaan xannibaado saameyn ku yeeshay nolol maalmeedkooda.
Dib u soo cusboonaanshaha burcad-badeedda xeebaha Soomaaliya ayaa mar kale walaac ka abuuray amniga maraakiibta iyo nolosha bulshooyinka xeebaha, kuwaas oo isku dayaya inay ilaashadaan ilaha dakhligooda iyaga oo wajahaya cadaadis amni iyo dhaqaale.
