MUQDISHO, Soomaaliya — Burcad-badeed Soomaali ah ayaa afduubtay markab shidaal oo cunaqabateyn Mareykan saaran tahay, xilli uu marayay xeebaha Yemen, waxayna u weeciyeen dhanka xeebaha Puntland, sida uu sheegay mas’uul ka tirsan amniga badda Soomaaliya.
Lix burcad-badeed oo hubeysan ayaa Khamiistii qabsaday markabka M.T. Sibu 1, oo ka babanayay calanka Eritrea, iyadoo dhacdadu ka dhacday qiyaastii 252 kiiloomitir bariga magaalada Al-Mukalla ee Yemen, sida uu mas’uulku u sheegay Associated Press.
Mas’uulka, oo codsaday inaan magaciisa la shaacin maadaama uusan awood u lahayn inuu si rasmi ah uga hadlo dhacdada, ayaa sheegay in markabka ay saarnaayeen 20 shaqaale ah.
Shaqaalaha waxaa ka mid ahaa 16 Hindi ah, hal Suuriyaan ah, hal Suudaani ah iyo hal Ciraaqi ah, halka jinsiyadda mid ka mid ah shaqaalaha aan la xaqiijin.
Markabka Sibu 1 waxaa maamusha shirkadda Qatrat Alnada Almasi Ship Management, oo fadhigeedu yahay Imaaraadka Carabta.
Wasaaradda Maaliyadda Mareykanka ayaa sanadkii hore cunaqabateyn saartay markabka, iyadoo ku eedeysay inuu qeyb ka yahay waxa Washington ugu yeerto “shadow fleet” ee Iran, oo loo adeegsado qaadista badeecooyinka shidaalka iyadoo laga dhuumanayo cunaqabateynta Mareykanka.
Lama caddeyn halka uu markabku ka yimid ama halka uu ku wajahnaa markii la afduubtay.
Afduubka Sibu 1 ayaa dhacay saddex maalmood kadib markii burcad-badeed Soomaali ah ay qabsadeen markab xamuul oo ka babanayay calanka Cameroon, kaas oo lagu magacaabo Lutuf, xilli uu marayay meel ka baxsan xeebaha Soomaaliya.
Tan iyo 21-kii Abriil, burcad-badeedda Soomaalida ayaa afduubtay lix markab oo ganacsi, kuwaas oo kala ah Honor 25, Sward, Eureka, Asana, Lutuf iyo Sibu 1.
Qaar ka mid ah weerarradan ayaa ka dhacay masaafo aad uga fog xeebaha Soomaaliya, taasoo muujineysa in burcad-badeeddu ay awood u leeyihiin inay howlgallo ka fuliyaan qeybo ballaaran oo ka tirsan Gacanka Cadmeed iyo galbeedka Badweynta Hindiya.
Xogta Hay’adda Caalamiga ah ee Badaha (IMB) ayaa muujineysa in 38 dhacdo oo la xiriira burcad-badeednimo iyo weerarro hubeysan laga diiwaangeliyey caalamka lixdii bilood ee ugu horreeyay 2026.
IMB ayaa sheegtay in shan ka mid ah dhacdooyinkaasi ay ahaayeen afduubyo maraakiib ah, iyadoo burcad-badeedda Soomaalida lagu eedeeyay inay mas’uul ka ahaayeen 94 boqolkiiba 67 shaqaale markab oo caalamka oo dhan lagu qafaashay muddadaas.
Maamulka Puntland ayaa Jimcihii sheegay in ciidamada ama kooxo ka baxsan gacantooda ay ka dambeeyaan dib u soo laba-kacleeynta burcad-badeedda, balse ma aysan sheegin cidda ama dalka ay ula jeedaan.
Afduubyadan isdaba jooga ah ayaa muujinaya dib u soo laabashada khatarta burcad-badeednimada Soomaaliya, xilli maraakiibta ganacsiga ay marayaan waddooyin muhiim u ah isu-socodka ganacsiga caalamka ee isku xira Bariga Dhexe, Afrika iyo Aasiya.
Weerarrada ayaa sidoo kale sare u qaaday walaaca laga qabo amniga maraakiibta ku socda Gacanka Cadmeed iyo galbeedka Badweynta Hindiya, gaar ahaan iyadoo gobolka uu wajahayo khataro kale oo dhinaca amniga badda ah.
