Bukavu, DR Congo — Cudurka Ebola ee ka dillaacay Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo (DRC) ayaa ku fiday gobolka Koonfurta Kivu, gaar ahaan deegaannada ay gacanta ku hayaan maleeshiyada M23 ee ay Rwanda taageerto, sida uu sheegay afhayeen u hadlay kooxdaasi Khamiistii.
Faafitaanka cusub ayaa sare u qaaday walaaca laga qabo in cudurka dilaaga ah uu si weyn ugu faafo bariga Congo, halkaas oo colaado daba dheeraaday iyo amni darro ay caqabad ku yihiin dadaallada lagu xakameynayo cudurka.
World Health Organization ayaa hore ugu dhawaaqday in xaaladda Ebola ay tahay xaalad degdeg ah oo caafimaad oo walaac caalami ah leh.
Maleeshiyada M23, oo taageero ka hesha Rwanda, ayaa qabsatay dhul ballaaran oo ku yaalla bariga Congo tan iyo sanadkii 2025, iyadoo maamul gaar ah ka sameysatay deegaannada ay gacanta ku hayso. Si kastaba ha ahaatee, kooxdu weligeed ma maamulin cudur halis ah sida Ebola.
Machadka Qaranka ee Caafimaadka Dadweynaha ee Congo (INSP) ayaa sheegay in cudurka looga shakisan yahay inuu dilay 160 qof oo ka mid ah 671 kiis oo la diiwaangeliyay, halka 64 kiis si rasmi ah loo xaqiijiyay iyo lix dhimasho ah.
Afhayeenka M23, Lawrence Kanyuka, ayaa sheegay in baaritaanno caafimaad ay xaqiijiyeen kiis cusub oo Ebola ah oo laga helay deegaanka Kabare ee gobolka Koonfurta Kivu. Kiiskaasi ayaa la sheegay inuu la xiriiro qof ka yimid magaalada Kisangani ee gobolka Tshopo.
Mas’uuliyiinta Congo ayaa sidoo kale xaqiijiyay laba kiis oo laga helay Koonfurta Kivu, mid la tuhunsan yahay iyo mid si rasmi ah loo xaqiijiyay.
Xudunta cudurka ayaa weli ku taalla gobolka Ituri ee waqooyi bari Congo, halkaas oo kooxo hubeysan iyo gaabis ku yimid adeegyada caafimaad ay adkeeyeen dadaallada lagu xakameynayo cudurka.
Desire Grodya, oo ka tirsan maamulka xero barakacayaal oo ku taal Kigonze duleedka Bunia, ayaa sheegay in xaaladda nadaafadeed ay aad u liidato.
“Xitaa ma hayno xarumo gacmo-dhaqasho ah oo ku filan 16,000 oo qof oo barakacayaal ah. Dadku aad bay isugu ciriirsan yihiin,” ayuu yiri.
Dhanka kale, rabshado kooban ayaa ka dhacay isbitaalka Rwampara oo ka mid ah goobaha uu cudurku ka dillaacay. Dhalinyaro careysan ayaa isku dayay inay qaataan meydka bukaan Ebola u dhintay, iyagoo dab qabadsiiyay laba teendho oo loogu talagalay karantiilka bukaannada.
Shaqaale caafimaad ayaa sidoo kale dhaawacmay kadib dhagax-tuur ka dhacay goobta, kahor inta aysan ciidamada ammaanku soo faragelin.
Kiisas Ebola ah ayaa sidoo kale laga diiwaangeliyay gobolka Waqooyiga Kivu iyo dalka deriska la ah ee Uganda, halkaas oo ugu yaraan hal qof uu cudurka ugu dhintay.
