New York – Xoghayaha guud ee Qaramada Midoobay Guterres, ayaa si adag u cambaareeyay rabshado ka dhacay dalka Mali, kadib markii kooxo hubeysan oo argagixiso ah iyo kooxo gooni u goosad ah oo Tuareg ah ay qaadeen weerarro is daba joog ah oo lagu beegsaday ciidamada dowladda.
Afhayeenkiisa Stéphane Dujarric ayaa sheegay in Guterres uu aad uga walaacsan yahay wararka sheegaya weerarro ka dhacay dhowr goobood oo kala duwan oo dalka ah. Wuxuu ku baaqay in si degdeg ah loo xoojiyo iskaashiga caalamiga ah si wax looga qabto khatarta sii kordheysa ee kooxaha xagjirka ah iyo argagixisada ee gobolka Saaxil.
Sidoo kale, Guterres ayaa adkeeyay baahida loo qabo in la daboolo baahiyaha bini’aadantinimo ee degdegga ah, maadaama colaadaha sii socda ay saameyn weyn ku yeelanayaan shacabka rayidka ah.
Wararka ayaa sheegaya in kooxo xiriir la leh Al-Qaeda ay la midoobeen qaar ka mid ah kooxaha Tuareg ee gooni u goosadka ah, taas oo keentay weerarro culus oo sanadihii ugu dambeeyay ugu xooggan ka dhaca dalka Mali.
Weerarrada ayaa laga soo sheegay agagaarka caasimadda Bamako iyo gobollo kale oo ay ka mid yihiin Kidal, Gao, Sévaré, iyo Kati. Wararka qaar ayaa sheegay in kooxda Tuareg ay si ku-meel-gaar ah ula wareegeen magaalada Kidal ee waqooyiga dalka.
Dhinaca kale, dowladda Mali ayaa sheegtay in ciidamadeedu ay si degdeg ah uga jawaabeen weerarrada isla markaana ay xaaladda gacanta ku soo celiyeen. Afhayeenka dowladda, General Issa Ousmane Coulibaly, ayaa sheegay in weerarrada ay ahaayeen kuwo “fulaynimo ah” oo la soo abaabulay.
Waxa uu sidoo kale sheegay in ugu yaraan 16 qof—oo isugu jira rayid iyo ciidan—ay ku dhaawacmeen weerarrada, isagoo intaas ku daray in howlgallo lagu baadi-goobayo kooxihii weerarka fuliyay iyo kuwa ka dambeeyay ay socdaan.
Dowladdu waxay ku ammaantay ciidamada ammaanka “degdeg, xirfad iyo go’aan adag” oo ay ku joojiyeen weerarrada, iyadoo sidoo kale ballanqaaday in cadaalad la horkeeni doono dhammaan dadka ku lugta leh.
Tan iyo sanadkii 2012, Mali waxaa ka taagnaa qalalaase amni oo daba dheeraaday, kaas oo ay ku lug leeyihiin kooxo argagixiso, burcad hubeysan iyo kooxo gooni u goosad ah. Colaaddan ayaa sababtay dhimashada kumannaan qof iyo barakaca malaayiin kale, taasoo sii xoojisay xaaladda bani’aadantinimo ee adag ee dalka.
