Geneva – Switzerland ayaa qorsheynaysa inay si qasab ah dalka uga saarto muwaadin Soomaaliyeed oo si xun u dhaawacmay, kaas oo ah aabbe ay saddex carruur ah oo ku nool Yurub. Hay’adaha rasmiga ah ee Soomaaliya ayaa arrintan la sheegay inay ku raaceen.
Sida laga soo xigtay laba qof oo arrintan ay saameysay, booliiska Switzerland ayaa adeegsada rabshad xad-dhaaf ah inta lagu guda jiro hawlgallada dadka si qasab ah dalka looga saarayo. Qareenno iyo ururro u dooda xuquuqda aadanaha oo ku sugan Switzerland ayaa sheegay in mas’uuliyiintu ay sidaas ku sameynayaan xadgudubyo ka dhan ah sharciga Switzerland iyo kan caalamiga ah.
Ururka Augenauf ayaa sidoo kale sheegay in ugu yaraan laba kiis ay tallaabooyinkaasi halis geliyeen nolosha dadka ay khuseeyeen, waxaana arrintaas lagu wargeliyay hay’adaha ay khuseyso, oo ay ku jiraan Taliyaha Booliiska Gobolka Zurich iyo Guddiga Qaranka ee Ka Hortagga Jirdilka (NKVF).
Labada muwaadin ee Soomaaliyeed ee la sheegay in si xun loola dhaqmay intii lagu guda jiray hawlgalladii dalka looga saarayay ayaa dacwado dambiyeed ka gudbiyay dadkii ay ku eedeeyeen inay dhibaatada u geysteen gudaha Switzerland.
Hadda, muwaadin kale oo Soomaaliyeed oo xaaladdiisu aad u nugushahay ayaa wajahaya khatar degdeg ah oo ah in si qasab ah dalka looga saaro. Ninkan ayaa la qorsheeyay in loo masaafuriyo Muqdisho, iyadoo loo sii marinayo Istanbul, maalinta Khamiista, 10-ka Sebtembar, iyadoo la filayo inuu Muqdisho gaaro 08:40.
Qiyaastii laba toddobaad ka hor, ninkan ayaa si xun u dhaawacay laba qof oo rabshad waday, kuwaas oo ay wada degganaayeen hoy dhulka hoostiisa ku yaalla oo loogu talagalay dadka magangelyo-doonka ah, sida lagu sheegay qoraalka.
Wuxuu soo gaaray jab badan oo ku yimid lafta madaxa, dhaawac daran oo maskaxda ah iyo dhaawacyo indhaha ah. Muddo yar kaddib, waxaa lagu sameeyay qalliin Isbitaalka Jaamacadda Zurich. Laba qalliin oo kale ayaa loo qorsheeyay toddobaadka 7-da Sebtembar, balse sida qoraalka lagu sheegay, mas’uuliyiinta Switzerland ayaa hor istaagay.
Hay’adda ay khuseyso ee Soomaaliya, oo ah Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda, ayaa ninkan siisay dukumeenti safar oo ku-meel-gaar ah (laissez-passer), iyadoo aan la tixgelin xaaladdiisa caafimaad, sida lagu sheegay warbixinta.
Waxaa sidoo kale lagu dooday in qofka sawirkiisu ku yaallo dukumeentiga safarka uusan u ekaan qofka ay arrintu khuseyso. Qareenka ninkan ayaa dalbaday in la hakiyo hawlgalka dalka looga saarayo. Ninkan ayaa Switzerland ku sugnaa muddo 11 sano ah, wuxuuna leeyahay saddex carruur ah oo ku nool Yurub.
Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda Soomaaliya ayaa la sheegay inay taageero dhaqaale iyo mid farsamo ka hesho Switzerland, oo ay ku jiraan qalab kombiyuutarro iyo iskaanno ah, iyadoo sidoo kale shaqaalaheeda lagu martiqaaday tababbarro ka dhacaya Switzerland.
Dhanka kale, Switzerland ayaa bishii Agoosto adkaysay sharciyadeeda fiisaha ee la xiriira Soomaaliya iyo Guinea, iyadoo tallaabadaas lagu sheegay inay qayb ka tahay dadaallada lagu xoojinayo iskaashiga ku saabsan dib-u-celinta muwaadiniinta looga baahan yahay inay dalka ka baxaan.
Ururka Augenauf ayaa si degdeg ah ugu baaqay mas’uuliyiinta Soomaaliya inay ku adkaystaan in Switzerland ay si buuxda u ixtiraamto xuquuqda aadanaha ee muwaadiniinteeda, isla markaana ay diido in dib loogu celiyo qof kasta oo buka ama dhaawacmay. Ururku wuxuu sidoo kale ugu baaqay mas’uuliyiinta Soomaaliya inay diidaan dib-u-celinta qof kasta oo si xun loola dhaqmay intii lagu guda jiray hawlgallada masaafurinta.
Augenauf, oo ah urur xuquuqda aadanaha oo Switzerland laga aasaasay sannadkii 1995, ayaa sheegay in shaqadiisu ay diiradda saarto baaritaanka iyo diiwaangelinta xadgudubyada xuquuqda aadanaha ee ay geystaan mas’uuliyiinta Switzerland. Ururku wuxuu sidoo kale sheegay inuu taageero sharci siiyo dhibbanayaasha xadgudubyada xuquuqda aadanaha marka ay suurtagal tahay.
