ADDIS ABABA – Midowga Afrika iyo Midowga Yurub ayaa ka digay in caqabadaha dhaqaale iyo kuwa hawlgal ee wajahaya Howlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM) ay halis gelin karaan horumarka laga sameeyay amniga dalka, haddii aan la helin maalgelin ku filan oo joogto ah.
Digniintan ayaa timid xilli Soomaaliya ay si tartiib-tartiib ah ula wareegayso mas’uuliyad dheeraad ah oo ku aaddan amnigeeda, iyadoo taageerada caalamiga ah ay weli muhiim u tahay hawlgallada ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab.
War-murtiyeed wadajir ah oo ay labada urur soo saareen kaddib shirkii 17-aad ee wadatashigooda sannadlaha ah oo ka dhacay magaalada Addis Ababa ee dalka Itoobiya, ayay ku baaqeen in AUSSOM loo helo maalgelin la saadaalin karo, ku filan, isla markaana waarta. Waxay sidoo kale ku baaqeen in la sameeyo qiimeyn ay Soomaalidu hoggaaminayso oo ku saabsan hoos u dhaca la filayo ee taageerada saadka ee Xafiiska Taageerada Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNSOS), iyo saameynta ay arrintaasi ku yeelan karto hawlgallada amniga.
Labada urur ayaa ammaanay Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo ciidamada AUSSOM horumarka ay ka sameeyeen dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab. Sidoo kale, waxay bogaadiyeen dalalka ciidamadooda iyo booliiskooda ku biiriyay howlgalka, iyagoo soo dhaweeyay dadaallada dheeraadka ah ee amniga lagu taageerayo ee ku saleysan heshiisyada laba geesoodka ah.
Si kastaba ha ahaatee, waxay muujiyeen walaac xooggan oo ku saabsan dhibaatooyinka dhaqaale iyo kuwa hawlgal ee howlgalka, iyagoo ka digay in haddii aan xal loo helin ay caqabad ku noqon karaan howlaha socda, isla markaana ay wiiqi karaan guulaha amni ee la gaaray. Midowga Afrika iyo Midowga Yurub ayaa ugu baaqay beesha caalamka inay bixiso taageero dhaqaale oo ku filan, la saadaalin karo, isla markaana waarta, si loo xaqiijiyo sii socoshada hawlgallada nabad-ilaalinta ee uu hoggaaminayo Midowga Afrika.
Waxay tilmaameen in maalgelinta howlgalka lagu xoojin karo habab kala duwan, oo ay ka mid yihiin Qaraarka Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay tirsigiisu yahay 2719, Sanduuqa Nabadda ee Midowga Afrika iyo tabarucaadka ay bixiyaan saaxiibbada caalamiga ah. Dhanka kale, dowladda Mareykanka ayaa farriin la xiriirta maalgelinta howlgalka u dirtay dowladda Soomaaliya, iyadoo loo sii mariyay Wasiirka Gaashaandhigga, Axmed Macallin Fiqi.
Farriinta Mareykanka ayaa la xiriirtay in taageerada dhaqaale ee uu dalkaasi ku bixinayay howlgalka ay ku egtahay dhammaadka bisha Diseembar ee sanadkan, taas oo sii kordhineysa walaaca laga qabo mustaqbalka maalgelinta iyo taageerada howlgalka. Yaraynta la filayo ee taageerada saadka ee Qaramada Midoobay, iyo hubanti la’aanta ku saabsan maalgelinta AUSSOM, ayaa imaanaya xilli Soomaaliya ay dadaal ugu jirto dhismaha iyo tayeynta ciidamadeeda, si ay si tartiib-tartiib ah ula wareegaan mas’uuliyadda amniga dalka.
Labada urur ayaa sidoo kale mar kale xaqiijiyay taageeradooda madax-bannaanida, midnimada dhuleed iyo madaxbannaanida siyaasadeed ee Soomaaliya, iyagoo muujiyay inay ka go’an tahay sii wadidda taageerada Midowga Afrika ee dalka. AUSSOM ayaa howlgalka AMISOM iyo kii kala-guurka ee ATMIS beddeshay bishii Janaayo 2025, iyadoo ujeeddadu tahay taageeridda ciidamada Soomaaliya ee dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab iyo xoojinta awoodda dowladda ee sugidda amniga dalka.
