Muqdisho – Hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan Qaxootiga (UNHCR) ayaa sheegtay in iska horimaadyo hubaysan oo xooggan oo fiidnimadii 3-da Juun 2026 ka qarxay magaalada Muqdisho ay sababeen saameyn weyn oo degdeg ah oo dhinaca ilaalinta rayidka ah iyo xaaladda bani’aadannimo.
Sida ay hay’addu sheegtay, dagaallada ayaa dhex maray ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo koox hubaysan oo mucaarad la xiriirta. Iska horimaadyada ayaa ka billowday agagaarka Isgoyska Dabka, waxaana ay ku fideen degmooyin ay ka mid yihiin Howlwadaag, Cabdicasiis, Hodan, Warta Nabadda iyo qaybo ka mid ah Kaaraan.
UNHCR ayaa sheegtay in dagaalladu dhaceen xilli ay jireen xiisado siyaasadeed oo sii kordhayay. Inkastoo dagaalladii tooska ahaa ay yaraadeen, haddana hay’addu waxay xustay in saameynta dhinaca ilaalinta rayidka iyo gargaarka bani’aadannimo ay weli tahay mid daran oo socota.
Xogta hordhaca ah ayaa muujinaysa in ku dhowaad 12,500 qoys ay ku barakaceen dagaallada. Dadka ay saameyntu gaartay waxaa ku jira haween, carruur, dad waayeel ah, dad naafo ah iyo shakhsiyaad kale oo leh baahiyo gaar ah oo dhinaca ilaalinta ah. Qaxootiga iyo magangelyo-doonka ayaa sidoo kale ka mid noqday dadka barakacay, taasoo sii kordhisay nuglaantii hore u jirtay.
Warbixinta ayaa tilmaamaysa in ugu yaraan 13 qof ay dhinteen halka 189 kalena ay ku dhaawacmeen dagaallada. Sidoo kale waxaa la soo sheegay in rayid badan ay ku xannibmeen meelo kala duwan oo magaalada ah, iyagoo aan awoodin inay si nabad ah uga baxaan goobaha colaadaha ka socdaan.
UNHCR ayaa sheegtay in kororka rabshadaha hubaysan ee ka dhacay deegaanada dadku ku badan yihiin uu sababay xaalad adag oo dhinaca ilaalinta rayidka ah, taasoo ay la socdaan khataro badan oo is biirsaday.
Hay’addu waxay sidoo kale ka digtay in qaxootiga, magangelyo-doonka iyo kooxaha kale ee nugul ay wajahayaan khataro gaar ah oo sii kordhaya, kuwaas oo la xiriira helitaan la’aanta adeegyada muhiimka ah, xannibaadaha dhaqdhaqaaqa, caqabadaha sharciyeed iyo fursadaha xaddidan ee ay ku heli karaan kaalmooyinka bani’aadannimo.
UNHCR iyo hay’adaha kale ee ilaalinta ayaa ugu baaqay dhammaan dhinacyada ku lugta leh colaadda inay si buuxda ugu hoggaansamaan Sharciga Caalamiga ah ee Bani’aadannimada iyo Sharciga Caalamiga ah ee Xuquuqda Aadanaha, iyagoo carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay ilaalinta shacabka, kaabayaasha rayidka iyo fududeynta helitaanka gargaarka bani’aadannimo.
Hay’adaha ilaalinta ayaa sheegay inay sii wadi doonaan la socodka xaaladda, xaqiijinta xogaha soo baxaya iyo qiimeynta baahiyaha mudnaanta leh, iyadoo la filayo in warbixino dheeraad ah la soo saaro marka macluumaad cusub la helo.
