KAMBALA – Uganda ayaa oggolaatay inay ciidamo gaaraya 1,200 oo askari ku biiriso Ciidanka Xasilinta Caalamiga ah ee la qorsheynayo in loo diro Gaza, halka Burundi ay weli ka fiirsaneyso inay ciidamo ku biiriso howlgalka. Tallaabadan ayaa qeyb ka ah dadaallada lagu dhisayo ciidan caalami ah oo tiradiisu gaareyso ilaa 20,000 oo askari, kaas oo la filayo inuu ka qeyb qaato ilaalinta xabbad-joojinta, taageeridda amniga Gaza, tababarka booliiska Falastiin iyo fududeynta gaarsiinta gargaarka bani’aadamnimada.
Saraakiil sare oo ka tirsan ciidamada Uganda iyo Burundi ayaa dhawaan booqday Israa’iil, halkaas oo ay wadahadallo kula yeesheen dhinacyada ay khuseyso qorshaha ciidanka caalamiga ah iyo doorka ay labada dal ka qaadan karaan.
Uganda ayaa hadda waddo tallaabooyinka lagu dhammaystirayo ka qeybgalkeeda, kaddib markii Baarlamaanka dalkaasi uu ansixiyay qorshaha ciidamo loogu diro howlgalka. Sida la sheegay, waxaa sidoo kale la bilaabay xulashada shaqaalaha militariga ee ka qeybqaadanaya howlgalka.
Burundi, dhankeeda, weli si rasmi ah uma xaqiijin inay ciidamo dirayso, balse dowladda dalkaasi ayaa ka fiirsaneysa ka qeybgalka howlgalka. Tirada ciidamada ay suuragal tahay inay Burundi ku biiriso ayaan weli la shaacin. Ciidanka Xasilinta Caalamiga ah ee la qorsheynayo ayaa la sheegay inuu hoggaamin doono Sarreeye Gaas Jasper Jeffers oo Mareykan ah, waxaana loo qorsheeyay inuu door ka qaato kormeerka xabbad-joojinta iyo taageeridda dhismaha qaab-dhismeedka amniga ee Gaza xilli dagaalka kadib.
Inkasta oo Uganda ay ballanqaadday ilaa 1,200 oo askari, haddana tirada ciidamada la hayo ayaa weli aad uga hooseysa bartilmaameedka ah 20,000 oo askari. Morocco ayaa ballanqaadday ilaa 500 oo shaqaale ah, halka Kosovo, Kazakhstan iyo Albania ay si wadajir ah u ballanqaadeen ilaa 80 askari, sida lagu sheegay tirakoobyada ilaa hadda la soo bandhigay.
Haddii ay Uganda fuliso ballanqaadkeeda, waxay noqon doontaa mid ka mid ah dalalka sida weyn uga qeyb qaadanaya ciidanka la qorsheeyay. Uganda iyo Burundi ayaa muddo dheer qeyb ka ahaa howlgalada nabad-ilaalinta iyo amniga ee Soomaaliya, iyagoo ciidamo ku biiriyay howlgalladii Midowga Afrika ee lagu taageerayay dowladda Soomaaliya dagaalka ay kula jirto Al-Shabaab.
Labada dal ayaa khibrad ka helay hawlgallada ka dhanka ah kooxaha hubeysan, sugidda amniga iyo ilaalinta xarumaha muhiimka ah, taasoo laga yaabo inay ka caawiso ka qeybqaadashadooda howlgal xasilin oo laga fuliyo Gaza. Gaar ahaan Uganda, haddii ay ciidamo u dirto Gaza, waxay noqon doontaa ballaarin weyn oo ku timid doorkeeda milatari ee caalamiga ah, iyadoo muddo dheer ciidamadeedu ku lug lahaayeen howlgalada amniga ee qaaradda Afrika.
Si kastaba ha ahaatee, waxaa weli jira caqabado siyaasadeed iyo kuwo hawlgal oo waaweyn oo hortaagan dhismaha ciidanka. Arrimaha ugu waaweyn waxaa ka mid ah qaabka ay ciidamada Israa’iil uga bixi doonaan Gaza, hub ka dhigista Xamaas, waajibaadka ciidanka caalamiga ah iyo xeerarka ay ciidamadaasi ku shaqeyn doonaan.
Waxaa sidoo kale weli taagan su’aalo ku saabsan xiriirka ciidanka caalamiga ah iyo hay’adaha amniga Falastiin iyo cidda si dhab ah u maamuli doonta amniga Gaza marka dagaalku dhamaado.
Sidaas darteed, inkasta oo ballanqaadka Uganda ee ilaa 1,200 oo askari uu yahay tallaabo muhiim ah, haddana ciidanka caalamiga ah wuxuu weli u baahan yahay dalal kale oo ciidamo ku biiriya iyo heshiis siyaasadeed oo cad oo qeexaya waajibaadkiisa, awoodihiisa iyo qaabka uu uga howlgeli doono Gaza.
